Kết quả nghiên cứu cho thấy illite có thể được sử dụng như một chất phụ gia thức ăn chức năng và thân thiện với môi trường để hỗ trợ nuôi tôm khỏe mạnh và năng suất cao.
Nghiên cứu này đã thử nghiệm ba khoáng chất tự nhiên – bentonit, zeolit và illit – như các chất phụ gia thức ăn nhằm cải thiện sức khỏe và sự tăng trưởng của tôm thẻ chân trắng. Kết quả cho thấy tôm được cho ăn chế độ ăn bổ sung illit có trọng lượng cơ thể cuối cùng, tăng trọng, tốc độ tăng trưởng cụ thể và tỷ lệ hiệu quả protein cao hơn đáng kể so với các nhóm khác. Những phát hiện này cho thấy illit có thể được sử dụng như một chất phụ gia thức ăn chức năng và thân thiện với môi trường để hỗ trợ nuôi tôm khỏe mạnh và năng suất cao. Ảnh của Salma Achiri & Francisco Miranda.
Trong nuôi tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei) và các loài thủy sản quan trọng khác, người ta ngày càng chú trọng đến các chất bổ sung dinh dưỡng tự nhiên được coi là an toàn và bền vững, giúp cải thiện tăng trưởng, hỗ trợ chức năng miễn dịch và giảm thiểu tác động từ môi trường.
Các khoáng chất như bentonit (BE), zeolit (ZE) và illit (IL) ngày càng được sử dụng rộng rãi như các chất phụ gia thức ăn chức năng nhờ khả năng hấp phụ và trao đổi ion mạnh mẽ cùng với tác dụng đệm pH. Trong thức ăn thủy sản, người ta cho rằng những đặc tính này gián tiếp hỗ trợ sự tăng trưởng và sức khỏe bằng cách ổn định môi trường đường tiêu hóa (ví dụ: giảm các chất gây kích ứng và biến động trong lòng ruột) và cải thiện khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng, thay vì tác động trực tiếp lên hệ miễn dịch.
Bentonit và zeolit đã được nghiên cứu rộng rãi trên nhiều loài thủy sản, bao gồm cả tôm, nhưng cho đến nay, chưa có nghiên cứu nào đánh giá việc sử dụng trực tiếp illit nguyên chất trong thức ăn cho tôm penaeid, cho thấy một khoảng trống kiến thức đáng kể trong việc ứng dụng illit như một khoáng chất chức năng trong thức ăn thủy sản cho tôm.
Bài viết này – tóm tắt từ ấn bản gốc (Kim, S. et al. 2025. Tác dụng của Bentonite, Zeolite và Illite như chất bổ sung trong khẩu phần ăn cho tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei). Biology 2025, 14, 1691) – báo cáo về một nghiên cứu đã điều tra và so sánh tác dụng của việc bổ sung bentonite, zeolite và illite vào khẩu phần ăn đối với hiệu suất tăng trưởng, các chỉ số huyết học, phản ứng miễn dịch và khả năng tiêu hóa biểu kiến ở L. vannamei .
Dưới đây là tóm tắt toàn bộ nội dung nghiên cứu về việc bổ sung khoáng chất silicat vào thức ăn cho tôm thẻ chân trắng (L. vannamei):
- Thiết lập thí nghiệm
- Đối tượng: Tôm thẻ chân trắng non (có trọng lượng trung bình 0,02g).
- Thời gian: 9 tuần (63 ngày).
- Bố trí: 12 bể (50L/bể), mật độ 20 con/bể.
- Chế độ ăn: 4 loại khẩu phần (Protein ~35%, Lipid ~9,7%):
- CON: Đối chứng (thức ăn cơ bản).
- BE: Bổ sung 5% Bentonite.
- ZE: Bổ sung 5% Zeolite.
- IL: Bổ sung 5% Illite. (Các khoáng chất thay thế 5% tinh bột để đảm bảo đồng mức năng lượng).
- Kết quả nổi bật
Nghiên cứu cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm khoáng chất:
- Nhóm Illite (IL) vượt trội nhất: * Đạt trọng lượng cuối (5,95g), tốc độ tăng trưởng và hiệu quả sử dụng protein cao nhất.
- Tỷ lệ tiêu hóa protein thô đạt đỉnh (93,3%).
- Cải thiện khả năng chống oxy hóa và sức khỏe gan tụy.
- Nhóm Zeolite (ZE): Có tỷ lệ chuyển đổi thức ăn (FCR) tốt (1,16), chỉ đứng sau nhóm IL.
- Nhóm Bentonite (BE): Không cho thấy sự khác biệt đáng kể so với nhóm đối chứng (CON) trong điều kiện môi trường ổn định, không có độc tố.
- Thảo luận và Cơ chế tác động
- Tại sao Illite hiệu quả? Illite hỗ trợ chuyển hóa protein, tăng cường chức năng đường ruột và hấp thụ khoáng chất, từ đó nâng cao khả năng phục hồi sinh lý.
- Vai trò của Bentonite: Bentonite thường phát huy tác dụng tốt nhất trong điều kiện tôm bị stress hoặc có độc tố nấm mốc. Trong thí nghiệm này (môi trường sạch), các cơ chế bảo vệ của nó không được kích hoạt.
- Tính an toàn: Việc bổ sung khoáng chất silicat ở mức 5% là an toàn, giúp tăng sức khỏe tôm mà không gây tác dụng phụ cho các cơ quan nội tạng. Tuy nhiên, nếu dùng hàm lượng quá cao có thể gây pha loãng dưỡng chất.
- Kết luận và Khuyến nghị
– Illite là một phụ gia thức ăn chức năng đầy hứa hẹn để cải thiện hiệu suất sinh trưởng và sức khỏe cho tôm thẻ chân trắng.
– Định liều thận trọng: Cần duy trì công thức đẳng nitơ/năng lượng khi bổ sung khoáng chất (thường ở mức 0,4–4,5%).
– Hướng nghiên cứu tiếp theo: Cần phân tích sâu hơn về mô học gan và các enzyme tiêu hóa để làm rõ cơ chế tác động của Illite.
Quan điểm
Nghiên cứu này chứng minh rằng illite có tác dụng mạnh mẽ và nhất quán nhất trong số các khoáng chất silicat được đánh giá, cải thiện hiệu suất tăng trưởng, khả năng sử dụng thức ăn và protein, chức năng gan tụy, và phản ứng miễn dịch bẩm sinh và chống oxy hóa ở tôm L. vannamei . Những kết quả tổng hợp này chứng minh tính phù hợp của illite như một chất phụ gia khoáng chức năng trong thức ăn thủy sản cho tôm. Tuy nhiên, nghiên cứu này không đánh giá dư lượng khoáng chất hoặc nguyên tố vi lượng trong mô tôm, cũng như không định lượng các quá trình môi trường như rửa trôi hoặc tải lượng nước thải; do đó, số phận lâu dài của các khoáng chất trong thức ăn vẫn cần được làm rõ. Hơn nữa, cơ sở cơ chế underlying các phản ứng sinh lý quan sát được – cho dù thông qua hấp phụ trong lòng ruột, điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột, hay ảnh hưởng đến tính toàn vẹn của niêm mạc – cần được xác minh cụ thể.
Do đó, các nghiên cứu trong tương lai nên kết hợp khung phản ứng liều lượng, phân tích dư lượng trong mô và đánh giá môi trường trong điều kiện quy mô trang trại, cùng với các nghiên cứu cơ chế sử dụng mô học, giải trình tự hệ vi sinh vật, chuyển hóa học và xét nghiệm liên kết độc tố. Những nỗ lực này sẽ rất cần thiết để thiết lập các ứng dụng an toàn, hiệu quả và thân thiện với môi trường của illite trong sản xuất tôm thương mại.
Nguồn: https://www-globalseafood
